1. Teslim | Ruhun Allah'a Teslimi | Ölmeden Önce Ölmek
Ruhun vücuttan ayrılması durumunda insanın öleceği yönündeki yaygın kanaatin aksine, İslam inancının ve Kur'an-ı Kerim'in temel öğretisi, ruhun hayattayken Allah'a ulaşması üzerine kuruludur. Kâinatın tek dini olan ve Hz. İbrahim'in Hanif Dini olarak da bilinen İslam, 28 basamaklı bir manevi tekâmül sürecini içerir. Bu sürecin en kritik aşaması, ruhun Allah'a ulaşması.
Allah'a Ulaşmayı Dilemek ve Seçilmek
İnsanların büyük çoğunluğu olayları yaşamak ve değerlendirmekle geçen ilk iki basamakta kalmaktadır. Ancak kurtuluş, 3. basamak olan Allah'a ulaşmayı dilemek ile başlar. Allah'a ulaşmayı dilemeyenler, ayetlerde belirtildiği üzere gaflet içindedirler.
10/YÛNUS-7: Muhakkak ki onlar, Bize ulaşmayı (hayatta iken ruhlarını Allah'a ulaştırmayı) dilemezler. Dünya hayatından razı olmuşlardır ve onunla doyuma ulaşmışlardır ve onlar âyetlerimizden gâfil olanlardır.
10/YÛNUS-8: İşte onların kazandıkları (dereceler) gereğince varacakları yer ateştir (cehennemdir).
Allah'a yönelen, yani O'na ulaşmayı dileyen kişi için Allah'ın vaadi açıktır: Allah, kendisine yöneleni mutlaka Kendisine ulaştırır.
42/ŞÛRÂ-13: ...Allah, dilediğini Kendisine seçer ve O'na yöneleni, Kendisine ulaştırır (ruhunu hayatta iken Kendisine ulaştırır).
Hidayet Nedir?
Kur'an-ı Kerim'de hidayet kavramı, açıkça ruhun ölmeden önce Allah'a ulaşması olarak tanımlanmıştır.
3/ÂLİ İMRÂN-73: ...De ki: "Muhakkak ki hidayet Allah'a ulaşmaktır. (İnsanın ruhunun ölmeden önce Allah'a ulaşmasıdır.) Size verilenin bir benzerinin, bir başkasına verilmesidir."...
2/BAKARA-120: ...De ki: "Muhakkak ki Allah'a ulaşmak (Allah'ın Kendisine ulaştırması) işte o, hidayettir."...
Ruhun Allah'a Ulaşmasının 12 Kez Farz Kılınması
Allahû Tealâ, ruhun hayattayken Kendisine ulaşmasını (teslim olmasını) 12 ayrı ayette üzerimize farz kılmıştır. Bu ayetler şunlardır:
1. Allah'a Yönelmek ve Teslim Olmak
39/ZUMER-54: Ve Rabbinize (Allah'a) yönelin (ruhunuzu Allah'a ulaştırmayı dileyin)! Ve size azap gelmeden önce O'na (Allah'a) teslim olun (ruhunuzu, vech,nefs,iradenizi Allah'a teslim edin). (Yoksa) sonra yardım olunmazsınız.
2. Takva Sahibi Olmak
30/RÛM-31: O'na (Allah'a) yönelin (Allah'a ulaşmayı dileyin) ve O'na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin (namaz kılın). Ve (böylece) müşriklerden olmayın.
3. Rabbe Rücû Etmek
89/FECR-28: Rabbine dön (Allah'tan) razı olarak ve Allah'ın rızasını kazanmış olarak!
4. Allah'a Firar Etmek (Sığınmak)
51/ZÂRİYÂT-50: Öyleyse Allah'a firar edin (kaçın ve sığının). Muhakkak ki ben, sizin için O'nden (Allah tarafından gönderilmiş) apaçık bir nezirim.
Buradaki sığınak (meab), Allah'ın Zat'ıdır. Ruh Allah'a ulaştığında O'nun Zat'ında yok olur ve sığınağa erişir.
78/NEBE-39: İşte o gün (mürşidin eli Hakk'a ulaşmak üzere öpüldüğü ve ona tâbî olunduğu gün), Hakk günüdür. Dileyen (Allah'a ulaşmayı dileyen) kişi, kendisine Rabbine ulaştıran (yolu, Sıratı Mustakîm'i) yol ittihaz eder. (Allah'a ulaşan kişiye Allah) meab (sığınak, melce) olur.
5. Allah'a Yönelenin Yoluna Tâbî Olmak
31/LOKMÂN-15: ...Bana yönelenlerin (ruhunu Allah'a ulaştırmayı dileyenlerin) yoluna tâbî ol. Sonra dönüşünüz Banadır...
6. Selâm Yurdu ve Sıratı Mustakîm
10/YÛNUS-25: Ve Allah, teslim (selâm) yurduna davet eder ve (teslim yurduna, Zat'ına ulaştırmayı) dilediği kimseyi, Sıratı Mustakîm'e ulaştırır.
7. Her Şeyden Kesilerek O'na Ulaşmak
73/MUZZEMMİL-8: Ve Rabbinin İsmi'ni zikret ve herşeyden kesilerek O'na ulaş.
8. Misaki Yerine Getirmek
13/RA'D-21: Ve onlar Allah'ın (ölümden evvel), Allah'a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O'na (Allah'a) ulaştırırlar. Ve Rab'lerine karşı huşû duyarlar ve kötü hesaptan (cehenneme girmekten) korkarlar.
9. Geri Döndürülmeyecek Gün Gelmeden İcabet Etmek
42/ŞÛRÂ-47: Rabbinize icabet edin (Allah'a ulaşmayı dileyin), Allah tarafından geri döndürülmeyecek olan günün gelmesinden önce...
10. Sıratı Mustakîm Üzere Olmak
6/EN'ÂM-153: Ve muhakkak ki; bu, Benim mustakîm olan yolumdur. Öyleyse ona tâbî olun. Ve (başka) yollara tâbî olmayın ki; o taktirde sizi, onun yolundan ayırır...
11. İşittik ve İtaat Ettik Demek
5/MÂİDE-7: Allah'ın, sizin üzerinizdeki nimetini ve: "İşittik ve itaat ettik" dediğiniz zaman, onunla sizi bağladığı misâkınızı hatırlayın...
Allahû Tealâ, ruhlar âleminde bizden aldığı misak gereği, emanetleri (ruh, fizik vücut, nefs ve irade) kendisine teslim etmemizi emretmektedir.
12. Emanetleri Ehline Teslim Etmek
4/NİSÂ-58: Muhakkak ki Allah, emanetleri sahibine teslim etmenizi ve insanlar arasında hakemlik yaptığınız zaman adaletle hükmetmenizi emreder...
İnkâr Edenlerin Durumu
Kur'an-ı Kerim'de, ruhun ölmeden önce Allah'a ulaşmasını (hidayeti) gizleyenlerin ve insanları bu yoldan alıkoyanların durumu açıkça belirtilmiştir. Bu kişiler hüsrandadır ve Allah'ın lanetine muhataptır.
2/BAKARA-159: Muhakkak ki, beyyinelerden indirdiğimiz şeyleri ve hidayeti (ölmeden evvel ruhun Allah'a ulaştırılmasını) Kitap'ta insanlara açıklamamızdan sonra gizleyenlere, işte onlara, Allah lânet eder ve lânet ediciler de onlara lânet eder.
4/NİSÂ-168: Muhakkak ki inkâr edenleri ve zulmedenleri (başkalarını da mürşide ulaşmaktan men edip saptıranları), Allah mağfiret edecek değildir ve yola (Allah'a ulaştıran Sıratı Mustakîm'e) hidayet edecek değildir.
Nefs Tezkiyesi ve Ruhun Yükselişi
Allah'a ulaşmayı dileyen kişi, mürşidine tâbî olduğunda nefs tezkiyesi süreci başlar. Zikirle birlikte kalbe inen rahmet, fazl ve salâvât nurları, nefsin kalbini arındırır. Her %7'lik nur birikimi, ruhun bir gök katı yükselmesini sağlar:
- Nefs-i Emmare: Ruh 1. gök katına ulaşır.
- Nefs-i Levvame: Ruh 2. gök katına ulaşır.
- Nefs-i Mülhime: Ruh 3. gök katına ulaşır (Allah'tan ilham alınır).
- Nefs-i Mutmainne: Ruh 4. gök katına ulaşır (Kalp mutmain olur).
- Nefs-i Radiye: Ruh 5. gök katına ulaşır (Allah'tan razı olunur).
- Nefs-i Mardiyye: Ruh 6. gök katına ulaşır (Allah da kuldan razı olur).
- Nefs-i Tezkiye: Ruh 7. gök katına ulaşır ve Allah'a vuslat gerçekleşir.
35/FÂTIR-18: ...Ve kim tezkiye olursa (nefsini tezkiye ederse), o taktirde bunu sadece kendi nefsi için yapar. Ve dönüş (varış) Allah'adır (Nefs tezkiyesi ile ruh Allah'a döner, ulaşır).
Neticede ruh, Allah'ın Zat'ına ulaşır ve Fenâfillah (Allah'ın Zat'ında yok olma) makamına erişir. Ruh, emanet sahibine teslim edilmiştir. Bu, dünya saadeti ve ahiret mutluluğunun anahtarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ruhun Allah'a ulaşması üzerimize farz mıdır?
Evet, Kur'an-ı Kerim'de ruhun ölmeden önce Allah'a ulaşması (hidayet) tam 12 ayrı ayette (örn. Zumer-54, Rum-31, Fecr-28) üzerimize farz kılınmıştır.
Hidayet ne demektir?
Ali İmran Suresi 73. ayet ve Bakara Suresi 120. ayete göre hidayet; insan ruhunun ölmeden evvel Allah'a ulaşmasıdır.
Ölmeden önce ruh vücuttan ayrılırsa insan ölür mü?
Hayır, ölmez. Ruh insana hayat veren değil, bir emanettir. İnsanı yaşatan ruhtan farklı bir sistemdir. Ruh, nefs tezkiyesi ile hayattayken Allah'a ulaştırılmalıdır.
Allah'a ulaşmayı dilemeyenlerin durumu nedir?
Yunus Suresi 7. ve 8. ayetlere göre; Allah'a ulaşmayı dilemeyenler gaflettedir ve gidecekleri yer ateştir (cehennemdir).
Misak nedir?
Ruhlar aleminde (Kalu Bela'da) Allah'ın bizden aldığı ve ruhumuzu, vechimizi, nefsimizi ve irademizi O'na teslim ettiğimize dair kesin bir sözdür.
Emanet nedir ve kime teslim edilmelidir?
Ruh, fizik vücut, nefs ve irade insandaki emanetlerdir. Nisa Suresi 58. ayet gereği bu emanetlerin, sahibi olan Allah'a teslim edilmesi emredilmiştir.
Nefs tezkiyesi nasıl gerçekleşir?
Mürşide tâbî olduktan sonra yapılan zikir ile kalbe Allah'ın nurları (rahmet, fazl, salâvât) girer. Faziletlerin birikmesiyle nefs kademe kademe arınır.
Seyr-i Sülûk nedir?
Ruhun, nefs tezkiyesine paralel olarak gök katlarında yükselerek Allah'a doğru yaptığı manevi yolculuktur.
Fenâfillah ne anlama gelir?
Ruhun Allah'a ulaşıp, O'nun Zat'ında yok olması, Allah'a sarılması ve sığınağa (Meab) ulaşması demektir.
Allah'a ulaşmayı dileyenler için Allah ne yapar?
Allah, O'na yönelen ve ulaşmayı dileyen kullarını mutlaka Kendisine ulaştırır (Şura-13) ve onları hidayete erdirir.