2. Safha: "Mürşide Tabii Olmak ve İstiane"

Fâtiha Suresi ve İstiane Kavramı

Günde beş vakit namaz kılan her müminin okuduğu Fâtiha Suresi, mürşid konusundaki en temel delillerden birini sunmaktadır. Ayette geçen istiane kavramı, doğrudan doğruya mürşidin Allah'tan istenmesi anlamına gelmektedir.

1/FÂTİHA-5: (Allah'ım!) Yalnız Sana kul oluruz ve yalnız Senden İSTİANE (mürşidimizi) isteriz.

Burada "Bizi Sıratı Mustakîm'e ulaştır" talebi, aslında "Senin gösterdiğin mürşide ulaşalım ve ona tâbî olalım" manasını taşır. Zira Fâtiha Suresi'nde tarif edilen yol, başlarının üzerinde nimet bulunanların yoludur. Bu nimet ise devrin imamıdır.

Devrin İmamı ve Hidayet Görevi

Allahû Tealâ, her devirde insanları hidayete erdirmekle vazifeli kıldığı imamlar tayin etmektedir. Bu husus Enbiyâ Suresi'nde açıkça belirtilmiştir:

21/ENBİYÂ-73: Ve onları, emrimizle hidayete erdiren (ölmeden önce ruhları Allah'a ulaştıran) imamlar kıldık. Ve onlara, hayırlar işlemeyi, namaz kılmayı ve zekât vermeyi vahyettik. Ve onlar, Bize kul oldular.

Peygamberlerin bulunmadığı dönemlerde de bu görev devam etmektedir. Secde Suresi'nde, insanlardan seçilen ve sabır ile yakîn sahibi olanların imam kılındığı ifade edilmektedir:

32/SECDE-24: Ve onlardan, emrimizle hidayete erdiren imamlar kıldık, sabır sahibi oldukları ve âyetlerimize (Hakk'ul yakîn seviyesinde) yakîn hasıl etmiş oldukları için.

Vesile Arayışı ve Nefs Tezkiyesi

İrşad makamının gerekliliği ve tâbiiyet müessesesi, Mâide Suresi'nde bir emir olarak karşımıza çıkmaktadır. Allahû Tealâ, takva sahibi olmayı ve Kendisine ulaştıracak vesileyi istemeyi emretmektedir.

5/MÂİDE-35: Ey âmenû olanlar (Allah'a ulaşmayı, teslim olmayı dileyenler); Allah'a karşı takva sahibi olun ve O'na ulaştıracak vesileyi isteyin. Ve O'nun yolunda cihad edin. Umulur ki böylece siz felâha erersiniz.

Bu ayet, nefs tezkiyesinin ancak bir mürşid (vesile) ile mümkün olacağını göstermektedir. Ayrıca Nahl Suresi'nde belirtildiği üzere, mürşidlerin (sebîllerin) tayini bizzat Allah'a aittir:

16/NAHL-9: Ve sebîllerin (dergâhlardan Sıratı Mustakîm'e ulaşan bütün yolların yani mürşidlerin) tayini, Allah'ın üzerinedir. Ve ondan sapanlar vardır. Ve eğer O dileseydi, sizin hepinizi hidayete erdirirdi.

Manevi Engeller ve Kaldırılması

İnsanların çoğu başlangıçta irşad makamını fark edemezler. Allah'a ulaşmayı dilemeyen, hatta bu yola karşı mücadele eden kişilerin görme, işitme ve idrak hassaları üzerinde manevi engeller oluşur. Bu engeller; kulaklarda vakra, kalplerde ekinnet ve gözlerde hicab-ı mesture olarak tanımlanmıştır.

17/İSRÂ-45: Sen Kur'ân'ı kıraat ettiğin (okuduğun) zaman, seninle ahirete (ölmeden evvel Allah'a ulaşmaya ve kıyâmet gününe) inanmayanlar arasına hicab-ı mesture kıldık (gözlerinin üzerine, seni peygamber olarak görmelerini engelleyen bir perde koyduk).

Ancak kişi samimiyetle Allah'a ulaşmayı dilerse, Allahû Tealâ bu engelleri kaldırır ve kişiye furkanlar vererek günahlarını örter.

8/ENFÂL-29: Ey âmenû olanlar! Allah'a karşı takva sahibi olursanız sizi furkan (hak ve bâtılı ayırma özelliği) sahibi kılar! Ve sizden (sizin) günahlarınızı örter ve size mağfiret eder...

Kalbin Allah'a Dönmesi ve Huşû

Allah'a ulaşmayı dileyen kişinin kalbine Allah ulaşır ve o kalbi Kendisine çevirir. Ardından kişinin göğsü İslâm için yarılır ve kalbe bir nur yolu açılır.

6/EN'ÂM-125: Öyleyse Allah kimi Kendisine ulaştırmayı dilerse onun göğsünü yarar ve (Allah'a) teslime (İslâm'a) açar.

Bu süreçte kalbe gelen rahmet nurları %2 seviyesine ulaştığında kişi huşû sahibi olur. Mürşide ulaşmak ancak huşû sahibi olmakla mümkündür. Huşû sahiplerinin en belirgin özelliği, ruhlarının ölmeden evvel Allah'a ulaşacağına kesin olarak inanmalarıdır. Bu inanca sahip olanlar, hacet namazı ile Allah'tan mürşidlerini istediklerinde mutlak surette cevaba ulaşırlar.

2/BAKARA-45: (Allah'tan) sabırla ve namazla istiane (özel yardım) isteyin. Ve muhakkak ki o (hacet namazı ile Allah'a ulaştıracak mürşidini sormak), huşû sahibi olanlardan başkasına elbette ağır gelir.

Tâbiiyet ve Sonuçları

Kişi Allah'ın gösterdiği mürşide tâbî olduğu an, devrin imamının ruhu kişinin başının üzerine gelir ve yerleşir. Bu, Mücadele Suresi 22. ayetinde "Allah'ın katından bir ruh ile desteklenmek" olarak ifade edilir. Tâbiiyetle birlikte kalbe îmân yazılır ve nefs tezkiyesi süreci başlar. Bu aşamadan sonra yapılan ibadetlerin karşılığı kat kat artar ve kişinin günahları sevaba çevrilir.

25/FURKÂN-70: Ancak kim (mürşidi önünde) tövbe eder (böylece kalbine îmân yazılıp, îmânı artan) mü'min olur ve salih amel (nefs tezkiyesi) yaparsa, o taktirde işte onların, Allah seyyiatlerini (günahlarını) hasenata (sevaba) çevirir.

Sonuç olarak, mürşide ulaşmak ve tâbî olmak, Kur'ân-ı Kerim hükümlerine göre farzdır. Ruhun Allah'a ulaşması ve insanın felaha ermesi, bu ilahi sisteme uyulması ile gerçekleşir.

Sıkça Sorulan Sorular