10.5 Sıratı Mustakîmler
İnsan ruhunun Allah’a ulaşma keyfiyeti tamamlandıktan sonra ne olacaktır? O zaman insanlar, bu Sıratı Mustakîm’i bitirmiş ama yeni bir Sıratı Mustakîm üzerinde, Allah’ın Sıratı Mustakîmi’nin (4, 5, 6 ve 7. Sıratı Mustakîmler) üzerinde olacaklardır. Bu nasıl bir Sıratı Mustakîm’dir? Artık insanoğlu yükselmesini tamamlamıştır, ruhu vücudundan ayrılmış, 7 tane gök katını tırmanmış, Allah’a kadar giden Sıratı Mustakîm’i bitirmiş ve Allah’a ulaşmıştır.
Bu noktadan itibaren yeni bir Sıratı Mustakîm söz konusudur. Bu, Allah’ın Sıratı Mustakîmi’dir ki insanı yükseltmez. Artık insanın bir merhale kaydetmesi, irtifa kaydetmesi, yükselmesi söz konusu değildir. Bundan sonra kemâl derecelerinde olgunlaşmak söz konusudur. Yani yücelmek, kemâlat söz konusudur. En’am-152, 153’te bütün Sıratı Mustakîm’ler verilmiştir. Çünkü Allah’ın ahdi de Allah’ın vasiyeti de; 4 teslimi ve 7 safhayı da içerir.
İşte yükselmekle, Allahû Tealâ’ya seyr-i sülûk etmekle, kemâlât sahibi olmak birbirinden farklı şeylerdir. Birincisi ruha göre fizik bir Sıratı Mustakîm üzerinde yükselmektir. Biliyorsunuz ki Sıratı Mustakîm, emr âlemini ifade eder. Ruh da emr âleminin varlıklarındandır. Ve Sıratı Mustakîm ruha göre fiziktir. İşte böylece bir yükselme ameliyesini tamamlayan insan ruhu, yükselmesinin sonunda Allahû Tealâ’ya ulaşır. Böyle bir vasıl olma işlemi, Allah’a ulaştıran Sıratı Mustakîm’in tamamen aşılması anlamına gelir.
Peki; ruh Allah’a ulaştıktan sonra kişi Sıratı Mustakîm’den ayrılmış mıdır? Kişi ruhun Sıratı Mustakîm’ini tamamlamıştır ve artık Allah’ın Sıratı Mustakîmi (Sıratı Rabbikel Mustakîm = Senin Rabbinin Sıratı Mustakîmi) üzerindedir. Bu Sıratı Mustakîm onu yükseltmez. Çünkü yükselten Sıratı Mustakîm sona ermiştir.
3. Sıratı Mustakîm’den sonrakiler fizik Sıratı Mustakîmler değildirler. Buradan sonra 4. Sıratı Mustakîm başlar. Fizik vücudun Allah’a teslim edildiği 25. basamakta son bulur. 25. basamakta, 5. Sıratı Mustakîm başlar ve 27. basamakta nefsin Allah’a teslimi ile son bulur. Sonra 6. Sıratı Mustakîm başlar, kişinin irşada ulaşmasıyla son bulur. Ondan sonra da 7. Sıratı Mustakîm başlar. Bu, iradenin Allah’a teslim edilmesiyle son bulan Sıratı Mustakîm’dir.
Bu Sıratı Mustakîm’ler, bir yükselmeyi ifade etmez, yücelmeyi ifade eden birer olgunlaştırma mekanizmalarıdır. Bu kemâlâtı kişi ömrü boyunca hep yaşar. İnsanın kemâl derecelerinde yücelmesi hiç bitmez. İşte bu kemâlât, kişiyi insan-ı kâmil yapacaktır. Yani kişi sâlihlerden biri olacaktır. Bu, Sıratı Mustakîm’in bittiğini ifade eder.
Velâyetin 7 tane kademesi olan fenâ, beka, zühd, teslim, ulûl’elbab, ihlâs ve salâh makamlarının hepsinde de kişi Sıratı Mustakîm üzerindedir. İşte o Allahû Tealâ’nın Sıratı Mustakîm’i üzerinde olan bu kişi artık kemâl derecelerinde olgunlaşmaktadır ve makamları birer birer geçecektir. Zikri de devamlı artacaktır ve daimî zikrin sahibi olacaktır.
Öyleyse kişi gene Sıratı Mustakîm’in üzerindedir. İnsanlar hep Sıratı Mustakîm’in üzerindedir. İster Allah’a ulaştıran Sıratı Mustakîm olsun ister ondan sonraki kemâl derecelerinde olgunlaştıran, kemâlâta erdiren Allah’ın Sıratı Mustakîmi üzerinde olsun ama kişi hep Sıratı Mustakîm üzerinde olacaktır. Allah’ın emri de budur: Bütün insanların Sıratı Mustakîm’in üzerinde olmaları…
İnsan Allah’a ulaşmayı dilemeden, ruhu Sıratı Mustakîm’e ulaşamaz. Öyleyse Allahû Tealâ’nın bu farz emrini yerine getirebilmek, Sıratı Mustakîm’in üzerinde bulunabilmek, tevhid akidesine tâbî olan bir insan olabilmek, tevhidin muhtevasına giren bir kul olabilmek için mutlaka insanoğlunun Allah’a ulaşmayı dilemesi gerekmektedir.